Nazrina Rodjan

Wie ben je

Kan je jezelf voorstellen? Wat is je volledige naam, hoe oud ben je, waar woon je etc.?
Mijn naam is Nazrina Rodjan. Ik ben 30 jaar oud en woon in Rotterdam. Mijn ouders komen uit Suriname en zijn in Rotterdam-Zuid gaan wonen. Daar ben ik opgegroeid samen met mijn twee oudere zussen.

Wat doe je in het dagelijks leven?
Ik werk als freelance illustrator aan verschillende creatieve projecten o.a. kinderboeken, graphic novels, animaties, posters, schilderijen.
Wat ik doe:
– Ik hou een agenda bij met to do lists voor elke werkdag. In de ochtend bedenk ik wat ik écht ga doen op die dag. Ik hou niet zo van dingen doen volgens vastgestelde regels, hoewel ik weet dat ik er wel baat bij kan hebben om meer een routine op te bouwen, dus wat ik ook doe is:
– Proberen om 7 uur in de ochtend uit bed te komen (wat soms wel lukt en soms niet lukt);
– Douchen en ontbijt maken;
– Ik speel met mijn kat;
– Ik lees over niet-Westerse kunstgeschiedenis, laat me inspireren door kunstenaars en activisten van kleur en denk na over mijn eigen standpunten als queer Hindoestaans-Surinaams activistische kunstenaar uit Rotterdam;
– Ik heb meetings met cliënten, samenwerkingspartners, andere kunstenaars en activisten;
– Ik denk na over hoe ik met mijn kunst kan bijdragen aan het verbeteren van de samenleving, bespreek dit met anderen en start aan de hand van deze gesprekken en gedachtes mijn eigen projecten;
– Ik ga naar demonstraties;
– Ik vertel mijn persoonlijke verhaal aan mensen wetend dat er altijd tenminste één iemand is die zichzelf in mijn verhaal terugziet en zich hierdoor gesterkt voelt;
– Ik speel Mario Kart;
– Ik denk aan alle schilderijen die ik wil maken en in mijn hoofd zitten, klaar om op doek gezet te worden, maar waar ik de tijd/ruimte niet voor lijk te kunnen vinden.

Wat zijn je hobby’s?
Ik heb een haat-liefde verhouding met mijn grootste hobby (tekenen), misschien juist omdat het ook mijn werk is en er ten opzichte van vroeger meer een gevoel van onzekerheid aan vast zit.
Verder hou ik echt van lezen. Fantasy, steampunk, surrealisme, filosofie, historisch en dekoloniaal, autobiografische graphic novels enz.
Paar voorbeelden:
– Shaun Tan – ‘The Arrival’ en ‘Tales of the Inner City’
– Paulo Coelho ‘The Alchemist’
– Markus Zusak ‘ The Book Thief’
– Alison Bechdel ‘Fun Home’
– George Orwell ‘Animal Farm’ en ‘1984’
– Gaiutra Bahadur ‘Coolie Woman’
– Shantie Singh ‘Vervoering’
Ik hou ook van gamen en ben echt nog steeds een fan van Pokémon games. Vroeger keek ik ook veel Japanse animatieseries en films. Studio Ghibli films zoals My Neighbor Totoro, Princess Mononoke, Spirited Away en Howl’s Moving Castle zijn mijn favoriet. Ik hou van fietsen, naar muziek luisteren in verschillende talen en naar de supermarkt gaan.

Wie zijn de belangrijkste mensen in jouw leven?
De mensen waar ik altijd op kan terugvallen en die voor altijd mijn thuisbasis zullen zijn. Mijn ouders, zussen, Anysha en mijn neefje.
Daarnaast zijn er nog veel meer mensen die voor mij heel belangrijk zijn of veel voor me hebben betekent. Dit zijn onder andere mijn oude schoolvrienden waar ik nog steeds mee omga, Bi en Gert-Jan en de rest van mijn gekozen familie bij The Hang-Out 070/010 en mijn coaches bij de Buzinezzclub Rotterdam.

Wanneer wist je van jezelf dat je queer bent?
Toen ik drie jaar oud was droomde ik dat ik trouwde met een vrouw. Ik was toen nog maar drie jaar oud, dus stond er niet echt bij stil. Het voelde voor mij als een gewone droom en ik wist helemaal niks van lhbti-mensen. Toen ik in groep 5 zat kwam er een nieuw meisje in onze klas. Ze werd gepest en lesbo genoemd door een aantal kinderen. De leraar kwam de klas binnen en vertelde ons dat lesbo geen scheldwoord is. Ik kan me herinneren dat ik daar toen zat en bij mezelf dacht “Misschien ben ik dat wel.” Ik was hier 7 en ook toen stond ik er niet zo bij stil. Ik voelde me er heel neutraal over. Dit was niet meer het geval toen ik 11 was en in de middelbare school tijdens Aardrijkskunde les ineens weer de gedachte kreeg: “Ik ben lesbisch.”  Maar nu was ik wat ouder en ik was al heel anders dan al mijn klasgenoten, heel stil en had weinig vrienden. Ik werd hierom gepest. Dus om dan op nóg een manier anders te zijn, daar had ik totaal geen behoefte aan. Dus die gedachte drukte ik snel weer weg. Wat wel moeilijker weg te drukken was, waren de gevoelens die ik had voor meisjes in mijn klas. Ik herkende deze gevoelens toen niet als verliefdheid. Als meisje verliefd worden op meisjes, met die optie werd je gewoon niet opgevoed. Thuis was het geen gespreksonderwerp, in de tekenfilms en series die we vroeger keken zag je alleen romantiek tussen jongens en meisjes en ook op school ging het er nooit over.
Ik weet wel dat ik het bestaan van homo’s en lesbiennes nooit als vreemd of als iets negatiefs heb gezien. Dat verklaart misschien ook mijn eerste reactie op het moment dat ik me pas echt realiseerde dat ik lesbisch ben. Ik was toen 18 jaar en er was een meisje in mijn klas die ik maar niet uit mijn hoofd kon krijgen. Dat was de eerste keer dat ik me ervan bewust was dat dit verliefdheid was. Op een dag kwam ik thuis na weer zo’n dag waarop mijn blik constant op zoek was naar haar. Ik stond voor de spiegel in de badkamer en er was een verandering in de manier waarop ik naar mezelf keek. Alles viel op zijn plaats. Ik voelde me opgelucht en het was alsof ik na jaren eindelijk een fundamenteel stukje van mezelf vond, waarvan ik al die tijd niet doorhad dat ik daarnaar op zoek was. Vóór dat moment had ik me nog nooit zó vrij gevoeld in mezelf. Ik begon alles te googlen over lhbti-zijn, en waar kon ik mensen zoals ik ontmoeten en erover praten? Ik hoefde toen nog geen relatie, ik wilde alleen weten dat ik niet alleen was. En hoe langer ik alleen zat met deze gedachtes hoe enger en eenzamer het werd. Wat als ik de enige ben? Niemand zal het ooit begrijpen. De wereld draait om hetero’s. Mijn ouders en zussen zullen niet meer van me houden. Dat waren de gedachtes die op de voorgrond stonden. En ik wist wel van mensen in de familie die homo waren, maar daar werd nooit over gesproken of ze werden uitgelachen.
Het duurde een halfjaar voordat ik het niet meer voor me kon houden. Het geheim houden begon veel te zwaar te voelen en ik moest het aan iemand vertellen.

In hoeverre ben je uit de kast?
Ik was 18 of 19 toen ik het voor het eerst aan iemand vertelde en daarna ben ik eigenlijk herhaaldelijk uit de kast gekomen bij verschillende mensen in verschillende hoofdstukken van mijn leven, tot nu toe. Wie stopt er eigenlijk ooit met uit de kast komen? Het blijft een ding zolang de meeste mensen ervan uit blijven gaan dat elke persoon die ze ontmoeten hetero is, totdat iemand laat weten van niet.

Hoe oud was je toen je uit de kast kwam? En hoe reageerde jouw familie erop?
De eerste aan wie ik dacht om het te vertellen was mijn zus. We waren altijd al heel close en deden alles samen. Ik vertelde haar ook altijd alles, dus ook dit gedeelte van mezelf kon ik niet lang verbergen. We zaten in een restaurant toen ik haar vertelde dat ik op meisjes val. Ze zei dat ze dat eigenlijk al een beetje wist, sinds mijn 12de, en dat ze zich niet kon voorstellen dat ik ooit met een jongen zou daten. Het zou me gewoon niet staan. Dat was een enorme opluchting. Doordat het zo’n positieve ervaring was, kreeg ik ook meer zelfvertrouwen hierover. Ik durfde meer na te denken over hoe mijn toekomst er eventueel uit zou kunnen zien. Na een aantal maanden besloot ik het mijn oudste zus te vertellen op een soortgelijke manier. Samen met zijn drieën zaten we in een restaurant. Voor haar was het wel een verrassing. Ze maakte zich zorgen over hoe onze ouders ermee zouden omgaan. Mijn vader kreeg in 2009 een dotterbehandeling en sindsdien waren mijn moeder en oudste zus altijd erg voorzichtig met hem. Ze wilden niet dat hij zou stressen. Dat ik lesbisch ben zou wel een flinke stressfactor kunnen zijn. Ik maakte me daar ook zorgen over en daarnaast ook over andere dingen, zoals: als ik het ze vertel dan houden ze op met van me te houden, dan ben ik een teleurstelling en/of ze zetten me het huis uit. En ik probeerde na te denken over wat ik zou doen als ze me ook echt het huis uit zouden zetten.
Met deze gedachtes liep ik daarna nog zo’n 2 jaar rond. Ondertussen was ik al wel online op zoek gegaan naar mensen zoals ik. Ik weet nog dat ik best lang heen en weer e-mailde met een Indiaas meisje, die een pilotenopleiding volgde in de VS. We waren dezelfde leeftijd, ook allebei nog niet uit de kast bij onze ouders en qua cultuur kwam ze het dichtst bij mij. Dat bleek ook toen al een belangrijke factor als het ging om het kunnen praten over mijn queer ervaringen. Surinaams-Hindoestaanse queer mensen kon ik toen nergens vinden.
In 2012 las ik over een Hindoestaanse boot die voor het eerst mee zou varen op Amsterdam Pride. Dit leek voor mij de perfecte kans om te peilen hoe mijn ouders zouden reageren op Hindoestaanse LHBTI-mensen. Ik vertelde mijn moeder over deze boot, over dat er Bollywood muziek gedraaid zou worden en vroeg haar of ze dat jaar met me mee wilde naar Pride.
Ze ging mee en vond het geweldig, al die kleuren en feestende mensen op de boten. Toen mijn vader ons weer kwam ophalen had ik al mijn moed bij elkaar verzameld om het aan allebei tegelijk te vertellen. Ik zat op de achterbank toen ik ze liet weten dat ik niet op jongens val, maar op meisjes. En het was voor mijn gevoel een ongelofelijk lange tijd stil, voordat mijn moeder reageerde met: “Maar hoe ga je dan kinderen krijgen?” En tot mijn verbazing keek mijn vader haar aan en zei: “Dan kan ze toch adopteren?”
Weer thuis aangekomen gaf mijn vader me een knuffel en mijn moeder focuste zich meteen op de afwas (uit stress?). Die avond zaten we samen op de bank en keken we naar een nieuwsprogramma dat ging over de Pride. Ik lag met mijn hoofd op mijn moeder’s schoot en ik voelde me geaccepteerd, geliefd en dankbaar.

Hoe heeft jouw queer identiteit jouw leven gevormd?
Mijn queer-zijn heeft mijn leven op veel manieren gevormd, al ver voordat ik door had wat queer/lesbisch zijn betekend. Van kleins af aan was ik vooral geïnteresseerd in het illustreren van verhalen en het enige wat me echt bezighield, zelfs als tiener, was hiervan mijn werk maken. Ik denk dat ik me onbewust afstandelijk hield van alles wat met daten/liefde te maken had. De enige optie leek heterorelaties te zijn en die optie interesseerde mij erg weinig. Nadat ik doorhad dat daten met meisjes ook een mogelijkheid is begon ik er pas interesse in te krijgen, maar daar echt actief naar op zoek gaan begon pas na mijn ‘coming out’ bij mijn ouders. Ik denk dat het voor mij toch wel zwaar woog dat mijn ouders het eerst wisten van mij, voordat ik mezelf ook toestemming kon geven om me in de queer dating scene te begeven.

Nadat ik vanaf mijn 18de echt bezig was met mijn eigen identiteit en daarmee ook mijn plaats in de samenleving, begon ik bewust na te denken over discriminatie in Nederland. Ik werd er met mijn queer identiteit op een veel duidelijkere manier mee geconfronteerd. Racisme had ik allang al meegemaakt, maar kon ik nooit herkennen of bewijzen vanwege de subtiele manieren waarop ik ermee te maken kreeg. Maar homofobie was duidelijker. ‘Gay’ is een scheldwoord op school, wanneer ik met mijn vriendin hand in hand op straat liep, kregen we altijd wel te maken met vreemde mannen/jongens die ons probeerden te intimideren. De privileges die hetero mensen hebben werd voor mij heel zichtbaar. Heteroseksuelen hoeven dat deel van zichzelf nooit te verbergen uit angst voor negatieve reacties, zij zien zichzelf terug in verschillende media, hun liefde wordt niet constant geseksualiseerd en het wordt serieus genomen.

Mijn activisme en de manier waarop ik mijn kunst probeer in te zetten voor verandering, komt voor een groot deel ook uit mijn ervaringen als queer persoon van kleur in Nederland. Dat ik queer, Hindoestaans en vrouw ben maakt ongelijkheid onmogelijk om te negeren, doordat ik hier zelf mee te maken krijg op verschillende manieren vanuit verschillende hoeken. Dit maakt het denk ik ook weer makkelijker voor mij om de onderdrukkingen van andere groepen te begrijpen en maakt de overtuiging, dat niemand vrij is totdat we allemaal vrij zijn, vanzelfsprekender. 

Welke problemen denk je dat specifiek zijn voor Hindoestaanse queer mensen t.o.v queer mensen met een andere etnische achtergrond?
Ik durf niet te zeggen wat specifiek problemen zijn waar Hindoestaanse queers mee te maken krijgen, want ik ken zat queer mensen uit andere culturen die soortgelijke problemen hebben gehad als ik. Wat ik in ieder geval weet is dat Hindoestanen zich enorm druk kunnen maken om wat anderen in de gemeenschap zullen zeggen/denken over dingen die zich afspelen binnen je gezin. Hier valt lhbti+ zijn ook onder. Alles wat buiten de norm valt wordt gezien als iets waar je je voor moet schamen.
Ik eindigde mijn coming out verhaal met dat ik me geliefd en geaccepteerd voelde. Die eerste reactie van mijn ouders, daar ben ik nog steeds erg dankbaar voor. Het had mij op dat moment namelijk heel erg gerust gesteld. Dat betekent niet dat ze hierna positief bleven reageren op alles wat met mijn queer-zijn te maken had. Ik was al aan het idee gewend, nu moesten zij eraan wennen en dat vonden ze heel moeilijk. Vooral toen ik een relatie kreeg en het ineens echt werd. Ergens hoopten ze toch dat het maar tijdelijk was. Mijn relaties met vrouwen werden altijd anders behandeld dan de relaties van mijn zussen met mannen. Ik was ruim 7  jaar samen met Anysha, we zijn ook getrouwd, en tot op de dag van vandaag is ze bij familiefeesten mijn “schoolvriendin” volgens mijn moeder. Toen we met enthousiasme vertelden dat we ons hadden verloofd kregen we een boze reactie. “Maar waarom is het nodig?” “Wat gaat de familie zeggen?” Ik kon mijn blijdschap nooit delen. Toen ik foto’s van mijn verloving met Anysha deelde op Facebook (ik vergat dat ik nog een paar nichten en neven op FB had) werden ze door familieleden verspreid naar familie in Nederland en Suriname. Mijn moeder werd platgebeld door tantes die haar vroegen wat er aan de hand was in die foto’s. Dat konden ze gewoon zien, maar ze wilden het er waarschijnlijk nog even inwrijven bij mijn moeder. Mijn moeder schaamde zich tegenover de familie en vroeg me om alle familieleden en alle foto’s van mijn Facebook te verwijderen. Ik deed het om mijn moeder te beschermen. Familie is veel te belangrijk voor haar. Ik wilde dat ze zonder schaamte gewoon nog bij mensen op bezoek kon. Ik hou bijna geen contact meer met familie, alleen mijn ouders en zussen. Ik voel me onzichtbaar en geen deel meer van de rest van mijn familie. Er is sindsdien nooit meer over gepraat, het is nooit gebeurd, niemand vraagt meer naar me.
Toen Anysha en ik trouwden waren mijn beide ouders er niet bij, er waren alleen een paar vrienden en mijn zussen. Ik denk dat ik niet hoef uit te leggen hoe pijnlijk dit allemaal is en dat dit natuurlijk ook effect heeft op je relatie.
Ik begrijp de reacties van mijn ouders, gezien de omgeving waarin zij zijn opgegroeid. Ondanks alles proberen ze toch altijd, op hun eigen manier, te laten zien dat ze van ons houden. Ze zijn niet perfect en ook heel erg afhankelijk van wat de rest van de gemeenschap van ze vindt. Die druk die Hindoestaanse mensen op elkaar leggen om te voldoen aan een bepaald plaatje, anders wordt je uitgelachen/sociaal geïsoleerd, is denk ik een van de grootste problemen, naast alle intergenerationele trauma’s waar we nog mee zitten. Gelukkig zie ik wel een positieve verandering en is de volgende generatie wel meer bezig met het genezen van die trauma’s en het creëren van een gezondere gemeenschap.

Welke voordelen zitten er aan een queer Hindoestaanse identiteit?
Het is voor mij zowel een voor- als nadeel dat wanneer je queer bent, de regels niet zijn gemaakt met de gedachte dat jij ook bestaat. Je bent soms dan wel in verwarring over dingen, maar je hebt geen andere keus dan buiten de gebaande paden te denken en doen. Trouwen, kinderen krijgen, mannen horen dit te doen, vrouwen horen dat te doen, alles waarvan je altijd is wijsgemaakt dat dat gewoon zo hoort in het leven, is niet meer zo vanzelfsprekend en dat geeft mentaal veel vrijheid.

Welke overeenkomsten zie jij tussen queer Hindoestanen en queer mensen van andere etnische achtergronden?
Druk vanuit de gemeenschap om te voldoen aan een bepaald plaatje komt denk ik voor in veel meer culturen, ook de Nederlandse. Het neemt misschien ook steeds een iets andere vorm aan.

Waar heb je als Hindoestaanse queer behoefte aan?
Ik heb behoefte aan meer representatie van liefde, dat eruit ziet als die van mij. En dan niet alleen voor mezelf, maar ook zodat het genormaliseerd wordt voor bijvoorbeeld mijn familie en de rest van de Hindoestaanse gemeenschap. Hierdoor zal het steeds makkelijker worden voor andere Hindoestaanse queers om zichzelf te zijn en kunnen ze op meer begrip rekenen van familie. Ik zou ook willen dat mensen die meer macht hebben ervoor zorgen dat stemmen die niet zo vaak gehoord worden (zoals bijv. mijn stem als Hindoestaanse queer) meer het podium krijgen.

Welk advies zou je de jongere versie van Nazrina geven?
Ik heb veel leermomenten gehad de afgelopen tijd, maar eerlijk gezegd heb ik op dit moment niet het gevoel dat ik advies zou kunnen geven aan iemand, ook niet aan mijn jongere ik.

Sommige mensen kiezen ervoor om nooit uit de kast te komen. Wat zou je tegen deze mensen willen zeggen?
Dat is oké. Je hoeft ook niet uit de kast te komen als dat voor jouw gevoel niet het beste is. You do you.

Kijk voor meer informatie over Nazrina haar prachtige werk op: http://www.hiddenlionstudio.com

View this post on Instagram

Surinamese Brides

A post shared by Nazrina Rodjan (@hiddenlionstudio) on

Gepubliceerd door